Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

15 Σεπτεμβρίου 2025

Dieter Nelles*

«Όλες οι εργατικές οργανώσεις ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με οικονομικά και πολιτικά ζητήματα. Τόσο τα κόμματα όσο και τα συνδικάτα θεωρούν το ζήτημα του σεξ ασήμαντο, άσχετο. Κάποτε θεωρούνταν ανήθικο να συζητά κανείς δημόσια προβλήματα που αφορούσαν τις σεξουαλικές σχέσεις. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά σημαντικό το σεξουαλικό ζήτημα να αντιμετωπίζεται χωρίς καμία επιφύλαξη, όπως και το ζήτημα της πείνας. Γιατί η πείνα και ο έρωτας είναι οι δύο πόλοι γύρω από τους οποίους περιστρέφεται όλη η ανθρώπινη ζωή και η ανθρώπινη ορμή. Τα δύο αυτά ζητήματα είναι τόσο στενά συνυφασμένα που είναι σχεδόν αδύνατο να συζητήσουμε το ένα χωρίς να λάβουμε υπόψη το άλλο».1

Το 1925, ο Γερμανός αναρχοσυνδικαλιστής Max Winkler (Μαξ Βίνκλερ) έγραψε αυτά τα λόγια ως πρόλογο στο φυλλάδιο Das Geburtenproblem und die Verhütung der Schwangerschaft (Το πρόβλημα του πληθυσμού και η πρόληψη της εγκυμοσύνης), στο οποίο περιγράφονταν με ρεαλιστικό και λεπτομερή τρόπο οι τότε δημοφιλείς μέθοδοι αντισύλληψης. Τα προγραμματικά αιτήματα του Winkler ελήφθησαν σοβαρά υπόψη από την Freie Arbeiter Union Deutschlands, την FAUD (Ελεύθερη Εργατική Ένωση της Γερμανίας). Η FAUD υιοθέτησε τη θεμελιώδη αρχή ότι «το σεξουαλικό ζήτημα [...] δεν ήταν ιδιωτική υπόθεση», αλλά ανήκε «στο δημόσιο βλέμμα και ήταν μέρος της ατζέντας όλων των εργατικών οργανώσεων». 2 Αυτή η πεποίθηση αποτυπώνεται όχι μόνο στις πολυάριθμες αναφορές σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τη σεξουαλικότητα στις εκδόσεις της FAUD, αλλά κυρίως στη σημαντική συμμετοχή πολλών αναρχοσυνδικαλιστών, ανδρών και γυναικών, στο κίνημα για τη σεξουαλική μεταρρύθμιση, σε λαϊκές οργανώσεις, οι οποίες εξελίχθηκαν στη δεκαετία του 1920 σε μαζικές οργανώσεις με περισσότερα από 150.000 μέλη.3

Σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ευρώπης και τις Ηνωμένες Πολιτείες, το κίνημα για τη σεξουαλική μεταρρύθμιση στη Γερμανία προωθήθηκε κυρίως από αυτές τις λαϊκές οργανώσεις και όχι από γιατρούς, διανοούμενους ή ειδικούς της μεσαίας τάξης. Η ιστορία αυτών των λαϊκών οργανώσεων δεν έχει ακόμη ερευνηθεί διεξοδικά. Ωστόσο, ο Hartmud Rübner έχει δείξει ότι η FAUD επηρέασε σημαντικά την ίδρυση και την πολιτική μιας από τις σημαντικότερες λαϊκές οργανώσεις, της Reich Association of Birth Control and Sexual Hygiene ή RV (Reichsverband für Geburtenregelung und Sexualhy- giene).4 Στην ακόλουθη συμβολή, θα περιγράψω τις δραστηριότητες των Γερμανών αναρχοσυνδικαλιστών όσον αφορά την πολιτική γύρω από το σεξ και τη συμμετοχή τους στο κίνημα για τη σεξουαλική μεταρρύθμιση.

Το γεγονός ότι «ο συνδικαλισμός [έγινε] σημαντικός υποστηρικτής του ελέγχου των γεννήσεων για το προλεταριάτο στη θεωρία και στην πράξη» κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης αποδίδεται από τον Ulrich Linse στην ενθουσιώδη ανταπόκριση στην ιδέα της «απεργίας γεννήσεων» (Gebärstreikidee) στους αναρχοσυνδικαλιστικούς κύκλους.5 Το 1913, οι γιατροί του Βερολίνου Alfred Bernstein και Julius Moses, και οι δύο σοσιαλδημοκράτες, προώθησαν την «απεργία τεκνοποίησης» ως «εργατικό όπλο». Αυτό το σύνθημα υιοθετήθηκε με ενθουσιασμό από τις γυναίκες της εργατικής τάξης, αλλά όχι από την εκτελεστική επιτροπή του SPD ούτε από εξέχουσες σοσιαλδημοκράτισσες όπως η Κλάρα Τσέτκιν και η Ρόζα Λούξεμπουργκ, οι οποίες πίστευαν ότι η άμβλωση και η αντισύλληψη ήταν «ιδιωτικές υποθέσεις» που έπρεπε να συζητούνται αποκλειστικά στο ιατρείο και στην κρεβατοκάμαρα του γάμου. 6 Κατόπιν αιτήματος της συνδικαλιστικής οργάνωσης...

Περισσότερα …