Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

04 Ιουνίου 2026

Dani Palleiro*

Οι ελευθεριακές σοσιαλιστικές ιδέες βρήκαν στη Γαλικία ένα γόνιμο πεδίο εξάπλωσης από τη στιγμή που, στο τελευταίο τρίτο του 19ου αιώνα, έφτασαν στη χώρα ορισμένοι εκπρόσωποι της μπακουνινικής τάσης της Α΄ Διεθνούς. Το αντιεξουσιαστικό ρεύμα του διεθνιστικού σοσιαλισμού ρίζωσε εύκολα σε έναν λαό που εκείνη την εποχή βρισκόταν σε διαδικασία προλεταριοποίησης, και σε μια χώρα όπου οι αρχές της αυτοδιαχείρισης, της αλληλοβοήθειας και του κολεκτιβισμού είχαν βαθιές ρίζες.

Η πρώτη έκφραση αυτού του διεθνιστικού σοσιαλισμού εμφανίστηκε στον εργασιακό τομέα, με την ίδρυση το 1871 των τοπικών εργατικών ομοσπονδιών της Κορούνια, του Φερόλ και της Ουρένσε. Ήταν οι χειρώνακτες εργάτες (λιθοξόοι, βαρελοποιοί, τσαγκάρηδες, ράφτες και ξυλουργοί, μεταξύ άλλων), και όχι οι διανοούμενοι, εκείνοι που προώθησαν και διέδωσαν τις ελευθεριακές ιδέες και αρχές στη χώρα, κάνοντας έτσι ώστε ο αναρχισμός στη Γαλικία να πορευτεί χέρι-χέρι με τις ταξικές οργανώσεις. Από τότε, και κατά τις επόμενες δεκαετίες, ο γαλικιανός αναρχισμός έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής. Συνδεδεμένοι με τους υλικούς αγώνες του προλεταριάτου και της αγροτιάς της Γαλικίας, οι αναρχικοί της χώρας οικοδόμησαν ένα πραγματικό μαζικό κίνημα σε συνεχή ανάπτυξη.

Αυτή η διαπλοκή των αναρχικών ιδεών με τις επιδιώξεις της γαλικιανής εργατικής τάξης γνώρισε μόνο μία περίοδο απομάκρυνσης. Αυτό συνέβη στη δεκαετία του 1890, σε ένα πλαίσιο έντονης καταστολής και διάσπασης του γαλικιανού εργατικού κινήματος. Από τη μία πλευρά, οι κρατικές διώξεις είχαν οδηγήσει στη φυλακή και την εξορία πολλούς από τους σημαντικότερους διεθνιστές αγωνιστές· από την άλλη, η αποτυχία των κινητοποιήσεων της 1ης Μαΐου του 1892 κατέληξε σε σφοδρή σύγκρουση μεταξύ αναρχικών και σοσιαλιστών.

Στην Κορούνια, οι αναρχικοί συγκρούονταν με τα μέλη της νεοσύστατης Agrupación Socialista (Σοσιαλιστική Οργάνωση), αλληλοκατηγορώντας ο ένας τον άλλο για την αποτυχία των κινητοποιήσεων του Μαΐου. Αυτή η ένταση προκάλεσε την απομάκρυνση του προλεταριάτου της Κορούνια από την Federación Local Obreira (Τοπική Εργατική Ομοσπονδία) και μια δραστική μείωση των μελών της, γεγονός που οδήγησε με τη σειρά του στην απώλεια της δυναμικής για τη συνέχιση της έκδοσης της εφημερίδας της, El Corsario. Τότε ήταν που, τον Ιανουάριο του 1893, ορισμένοι από τους σημαντικότερους αναρχικούς της Κορούνια ίδρυσαν την ομάδα «Ni Dios, Ni Amo» (Ούτε Θεός ούτε Αφέντης), μέσω της οποίας ανέλαβαν τη διεύθυνση εκείνης της εφημερίδας. Το γεγονός αυτό είχε απήχηση σε ολόκληρη τη χώρα, λόγω της επιρροής που ασκούσε ο αναρχισμός της Κορούνια στο γαλικιανό ελευθεριακό κίνημα — μια ηγεμονία που ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά τον Σεπτέμβριο, όταν η αναστολή της έκδοσης της βαρκελωνέζικης εφημερίδας El Productor μετέτρεψε το El Corsario σε ανεπίσημο όργανο του ισπανικού αναρχισμού.

Τα μέλη της ομάδας «Ni Dios, Ni Amo» έδωσαν τότε στην εφημερίδα έναν πιο ιδεολογικό προσανατολισμό, απομακρυνόμενοι εν μέρει από τους καθημερινούς αγώνες του γαλικιανού προλεταριάτου στο εργασιακό και κοινωνικό πεδίο. Αυτός ο προσανατολισμός ανταποκρινόταν σε μια νέα στρατηγική θεώρηση ορισμένων από τους σημαντικότερους αναρχικούς της Κορούνια, οι οποίοι επένδυσαν τα πάντα στη ριζοσπαστικοποίηση του λόγου, με μια εξεγερσιακή προοπτική που δικαιολογούσε κάθε επίθεση ενάντια στην κατεστημένη τάξη και εστίαζε στα κινήματα και τις εξεγέρσεις που εκδηλώνονταν στο ισπανικό κράτος, στα οποία διέκριναν ένα είδος προμηνύματος της επερχόμενης Κοινωνικής Επανάστασης.

Περισσότερα …