Λεπτομέρειες

ngnm

Αναρχικές Αναλύσεις - Παρεμβάσεις

24 Ιανουαρίου 2026

Από τις 28 Δεκεμβρίου του περασμένου χρόνου, μαζικές διαδηλώσεις λαμβάνουν χώρα στο Ιράν ενάντια στην κυβέρνηση. Αρχικά, αποτέλεσαν μια αυθόρμητη αντίδραση στην οικονομική δυσχέρεια που προκάλεσε η κατάρρευση του εθνικού νομίσματος, όμως σύντομα στράφηκαν εναντίον του καθεστώτος στο σύνολό του. Οι αρχές απάντησαν με ακραία βία. Μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων κάνουν λόγο για χρήση πολυβόλων από τις δυνάμεις ασφαλείας εναντίον των διαδηλωτών. Ο πιο ευρέως αναφερόμενος αριθμός θυμάτων μιλά για 2.600 νεκρούς (σ.τμ.: μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές), αν και άλλες αναφορές υποδηλώνουν πολύ υψηλότερο απολογισμό.

Δολοφονικό καθεστώς

Στο Ιράν, μια κλίκα αντιδραστικών κληρικών ελέγχει τους βασικούς μοχλούς της κρατικής εξουσίας και αποκλείει όλους τους αντιπάλους από τη συμμετοχή στις εκλογές. Αποτελούν ψευδή φίλο των Παλαιστινίων και περιορίζουν τον αντιιμπεριαλισμό τους στη σφαίρα της ρητορικής. Οι κληρικοί ήρθαν στην εξουσία μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1978–79 που ανέτρεψε τον μισητό Σάχη. Μια φατρία γύρω από τον Αγιατολάχ Χομεϊνί ελίχθηκε επιδέξια απέναντι τόσο στους αστούς δημοκράτες όσο και στην Αριστερά, εξασφαλίζοντας την έγκριση για την Ισλαμική Δημοκρατία, και στη συνέχεια έπνιξε την αντιπολίτευση στο αίμα. Η Αριστερά και οι αστοί δημοκράτες συντρίφτηκαν την περίοδο 1980–82 με συλλήψεις, βασανιστήρια και δολοφονίες.

Το καθεστώς συνέχισε όπως ξεκίνησε. Τριάντα χιλιάδες αριστεροί κρατούμενοι εκτελέστηκαν το 1988. Κατά τον 21ο αιώνα, η αντιπολίτευση έχει εξαπλωθεί και πλέον περιλαμβάνει τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας, καθώς οι άνθρωποι αντιδρούν στην οικονομική εξαθλίωση, την αποπνικτική κληρικαλική διακυβέρνηση, τη θεσμική διαφθορά και τη σκληρή καταστολή. Η πιο σοβαρή εξέγερση ήταν το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022–23, το οποίο καταπνίγηκε με την απώλεια πάνω από 500 ζωών.

Όχι επιστροφή στον Σάχη

Αυτή τη φορά, ορισμένοι κύκλοι στο Ιράν έχουν υποκύψει στην απελπισία, καλώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες να παρέμβουν για να επαναφέρουν τον Σάχη στην εξουσία. Άνθρωποι που νιώθουν ανίσχυροι αναζητούν σωτηρία από το εξωτερικό. Αυτή θα ήταν η χειρότερη δυνατή απάντηση. Ο Σάχης, όπως και ο πατέρας του, θα ήταν πιόνι των Ηνωμένων Πολιτειών και σύμμαχος του Ισραήλ. Ο πλούτος του Ιράν θα παραδιδόταν στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ θα στρεφόταν αμέσως στις επόμενες χώρες που έχει στη λίστα του για αλλαγή καθεστώτος.

Οι εργάτες πρέπει να βγουν μπροστά

Δεν μπορεί να υπάρξει λύση σε αυτή την απελπιστική κατάσταση χωρίς η εργατική τάξη να βγει μπροστά και να ηγηθεί του αγώνα. Διαδηλώσεις δεκάδων ή ακόμη και εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων μπορούν να αντιμετωπιστούν με σφαίρες και οι δολοφονικοί Αγιατολάχ θα επικρατήσουν. Οι συσχετισμοί μπορούν να ανατραπούν με ένα μαζικό κύμα απεργιών, με τους εργάτες της πετρελαϊκής βιομηχανίας να παίρνουν την πρωτοβουλία. Κόβοντας την οικονομική δύναμη των καπιταλιστών από την πηγή της, η εργατική τάξη θα προχωρούσε σε δράση που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με σφαίρες.

Η εργατική δράση στο Ιράν θα οδηγούσε τους διαδηλωτές να εγκαταλείψουν τη στήριξη προς τον Σάχη και θα ανάγκαζε τις Ηνωμένες Πολιτείες να εγκαταλείψουν τις φιλοδοξίες τους εκεί. Θα άνοιγε την προοπτική μιας νέας Ιρανικής Επανάστασης που όχι μόνο θα ανέτρεπε τον μισητό κλήρο, αλλά θα άναβε φωτιές σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία, με εξεγέρσεις για την ανατροπή δεσποτικών καθεστώτων...

Περισσότερα …