Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

19 Ιουνίου 2025

Σοφία Ξυγκάκη**

Έμμα Γκόλντμαν «Ζώντας τη ζωή μου», τόμος δεύτερος, μετάφραση: Ροζίνα Μπέρκνερ, εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος, 2024

Την έχουν παρομοιάσει με έναν κεραυνό που έχει «την ελευθεριότητα αλλά και την ίδια ιδανική πυκνότητα με τις λάμψεις του φωτός της σκέψης και της ζωής επαναστατών όπως η Μέρι Γουόλστονκραφτ[Mary Wollstonecraft], η Λουίζ Μισέλ [Louise Michel], η Βολταιρίν ντε Κλερ [Voltairine De Cleyre], η Χε-Γιν Ζεν [He-Yin Zhen], η Ρόζα Λούξεμπουργκ […]».
Εξάλλου, σε αυτόν τον δεύτερο τόμο της αυτοβιογραφίας της, η Έμμα Γκόλντμαν, στις πρώτες σελίδες, επιλέγει ακριβώς να αναφερθεί στην απώλεια της Βολταιρίν ντε Κλερ, της πολύτιμης αναρχικής φίλης της, φεμινίστριας, προικισμένης ποιήτριας και συγγραφέα, που μοιραζόταν τη μοίρα των ταπεινών ανθρώπων.

Στον πρώτο τόμο της αυτοβιογραφίας της, ακολουθούμε την Γκόλντμαν από το Ρότσεστερ της πολιτείας της Νέας Υόρκης, όπου έφτασε με την οικογένειά της, το 1885, από το Κόβνο της Λιθουανίας, στη Νέα Υόρκη. Η εξέγερση του Χέιμαρκετ στο Σικάγο, το 1886, είχε λειτουργήσει αφυπνιστικά γι’ αυτήν, όπως και η ομιλία της σοσιαλίστριας συγγραφέα Γιοχάνα Γκρέι, εκεί, που αφορούσε θέματα της γυναικείας χειραφέτησης αλλά και της παιδικής εργασίας. Η γνωριμία της στη Νέα Υόρκη με τον γερμανοαμερικανό αναρχικό εκδότη της εφημερίδας «Die Freiheit»Γιόχαν Μοστ, που θα γίνει ο μέντοράς της, επηρέασε βαθιά τη ζωή της, όπως και ο Αλεξάντερ Μπέρκμαν, ο «Σάσα», ο μελλοντικός εραστής και σύντροφος της ζωής της. Οι απεργίες που σημειώθηκαν σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ, κυρίως στο χαλυβουργείο Κάρνεγκι στο Χόμστεντ της Πενσυλβάνια, είχαν άμεση συνέπεια στη ζωή της, καθώς η απόπειρα δολοφονίας εναντίον του Χένρι Κλέι Φρικ, προσωρινού διευθυντή, ο οποίος είχε μειώσει τα ημερομίσθια των εργατών, από τον Σάσα απέτυχε, κι έτσι αυτός καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκιση, και αφέθηκε ελεύθερος στα 14. Η εργασία της ως νοσηλεύτρια και ως μαία σε φτωχές οικογένειες όπου «το μεγαλύτερο βάρος του ανελέητου συστήματος το κουβαλάνε οι γυναίκες […]» υπήρξε μια σκληρή και αποκαλυπτική εμπειρία για την Γκόλντμαν. Ενώ στο ταξίδι της στην Ευρώπη, κατά την παραμονή της στη Βιέννη, η διάλεξη του Φρόιντ που παρακολούθησε, την οδήγησε να αντιληφθεί τη σημαντική επίδραση της σεξουαλικότητας στη σκέψη και τη δραστηριότητα του ανθρώπου.

Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος

Η εκδίωξη των Ρομανόφ από τον θρόνο τους στη Ρωσία και η απόφαση του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Γούντροου Ουίλσον, να εμπλακούν και οι Ηνωμένες Πολιτείες στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, όπου τα κύρια μέτωπα βρίσκονταν στη Γηραιά Ήπειρο, αποτελούν τα κεντρικά γεγονότα που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1910, όπως επίσης τη ζωή και τις δράσεις της Γκόλντμαν.

Η περίοδος στις ΗΠΑ υπήρξε εξαιρετικά δημιουργική για την ίδια και για πολλούς εκπατρισμένους Ρώσους που είχαν ζήσει εκεί, είχαν στήσει το σπιτικό τους και είχαν κάνει οικογένεια, «Σαν τα χελιδόνια στο πρώτο μήνυμα της Άνοιξης, πιστοί ορθόδοξοι και επαναστάτες άρχισαν να πετάνε στο δρόμο της επιστροφής για πρώτη φορά με έναν κοινό γνώμονα: την αγάπη και τη λαχτάρα τους για τη μητρική γη. […] Όμως οι ζωές μας είχαν ριζώσει στη θετή πατρίδα μας. […] Ένοιωθα πως ήμουν μία από αυτούς. Είκοσι οχτώ χρόνια έζησα, ονειρεύτηκα και εργάστηκα γι’ αυτήν την Αμερική». Και τότε ο...

Περισσότερα …