Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

08 Ιανουαρίου 2026

Επιμέλεια: Paolo Papini*

Εγκρίθηκε στην Α΄ Εθνική Συνδιάσκεψη των Gruppi Anarchici d’Azione Proletaria (Ομάδες Αναρχικής Προλεταριακής Δράσης - GAAP) (Genova- Pontedecimo, 24–25 Φεβρουαρίου 1951). Το Σχέδιο πολιτικής γραμμής όριζε με εξαιρετικά συνοπτικό τρόπο τις διεθνιστικές επαναστατικές θέσεις της (σ.τ.μ.: τότε) νεοσύστατης ελευθεριακής κομμουνιστικής οργάνωσης. Η παράγραφός του για Τα διεθνή προβλήματα αποτελεί το πρώτο ντοκουμέντο που παρήγαγαν οι GAAP σχετικά με τον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο.

Απέναντι στη διαίρεση του κόσμου σε δύο ιμπεριαλιστικά μπλοκ, που κυριαρχούνταν από τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ, και μπροστά στον επικείμενο κίνδυνο ενός τρίτου παγκόσμιου πολέμου, οι σύντροφοί μας της εποχής εκείνης όρισαν τον ιμπεριαλισμό ως ένα φαινόμενο «ενιαίο και αδιαίρετο». Οι αντίπαλες αλλά και συγκλίνουσες δυνάμεις του ιδιωτικού καπιταλισμού του δυτικού στρατοπέδου και του κρατικού καπιταλισμού του λεγόμενου «σοσιαλιστικού» στρατοπέδου μοιράζονταν, από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, τις παγκόσμιες αγορές και ανταγωνίζονταν για νέες ζώνες οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής επιρροής, μέσα σε μια ουσιαστική ισορροπία που υπαγορευόταν από τα αμοιβαία τους συμφέροντα, καθορίζοντας στον ίδιο βαθμό την καταπίεση και την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης.

Σήμερα όπως και χθες, ο καπιταλισμός δημιουργεί με την ανάπτυξή του τις ίδιες του τις αντιφάσεις και επιλύει κυκλικά τις κρίσεις του με τον πόλεμο. Σήμερα όπως και χθες, εναπόκειται στην παγκόσμια εργατική τάξη – και μαζί της στις αναρχοκομμουνιστικές οργανώσεις και στις άλλες δυνάμεις της επαναστατικής αριστεράς – να αντιταχθεί στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, αντιπαραθέτοντας τον προλεταριακό διεθνισμό, τον αντιμιλιταρισμό, τον επαναστατικό ηττοπατρισμό, το σαμποτάζ και τη λιποταξία, απορρίπτοντας και αντιπαλεύοντας πειρασμούς και εκτροπές στρατοπεδικής λογικής. Για τους λόγους αυτούς θεωρούμε ότι οι αναλύσεις και οι θέσεις των GAAP παραμένουν ακόμη έγκυρες και επίκαιρες στα θεμέλιά τους, παρότι διατυπώθηκαν πριν από εβδομήντα χρόνια, στο πλαίσιο μιας διπολικής διάταξης του κόσμου πολύ διαφορετικής από τη σημερινή. Ίσως είναι ακόμη πιο επίκαιρες σήμερα, τη στιγμή που ο «ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού» έχει φτάσει, στη πολυπολική του διάσταση, στο μέγιστο επίπεδο εξάπλωσης και διείσδυσης, προκαλώντας νέα φαινόμενα πολέμου, εκμετάλλευσης, φτώχειας, μεταναστεύσεων, περιβαλλοντικής καταστροφής και κλιματικής κρίσης.

Τα διεθνή προβλήματα

Προτείνουμε παρακάτω στην προσοχή και στον προβληματισμό των αναγνωστών και των αγωνιστών μας αυτό το σύντομο ντοκουμέντο, ένα χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση των μεταβολών και της πολυπλοκότητας του σήμερα.

Μπορούμε συνοπτικά να συνοψίσουμε τη στάση μας σε αυτό το πεδίο σε μια σειρά τεσσάρων αρνητικών προτάσεων:

Α) – Δεν υπάρχουν δύο ιμπεριαλισμοί διαφορετικού βαθμού και φύσης, μεταξύ των οποίων η εργατική τάξη θα μπορούσε να έχει δυνατότητα επιλογής. Υπάρχει ο ιμπεριαλισμός ως ενιαία εκδήλωση μιας κοινωνίας διαιρεμένης σε τάξεις και σε κράτη: ένα ενιαίο μπλοκ, έστω και αν ταλανίζεται και αναταράσσεται από εσωτερικές ρήξεις και αντιφάσεις. Δεν τίθεται επομένως για το παγκόσμιο προλεταριάτο το πρόβλημα μιας επιλογής άλλης από εκείνη μεταξύ ιμπεριαλισμού και αντιιμπεριαλισμού.

Β) – Δεν υπάρχει κατάσταση πολέμου προτιμητέα, από επαναστατική άποψη, σε σχέση με μια κατάσταση ειρήνης. Αν η ειρήνη είναι η διεθνής τάξη που βασίζεται στη διαίρεση του κόσμου σε σφαίρες επιρροής και, συνεπώς, στη συνδυασμένη εκμετάλλευση των εργαζόμενων μαζών, ο πόλεμος είναι η διεθνής αταξία που προκαλείται από την κούρσα για μια νέα ανακατανομή του...

Περισσότερα …