
Από τον Βαγγέλη Ρηγόπουλο
Πανστρατιά των εργαζομένων του Βόλου στη Λάρισα, για κοινό εορτασμό της Πρωτομαγιάς, συνέβη το 1910. Εκείνη τη χρονιά γιορτάστηκε για πρώτη φορά και η Γιορτή των Ανθέων [1]. Με το πρωινό τρένο κατέφθασαν σύσσωμο το Διοικητικό Συμβούλιο του Εργατικού Κέντρου Βόλου, πολλοί εργαζόμενοι και η άνω των 30 μελών χορωδία τους. Οι εκδρομείς φιλοξενήθηκαν στο καφενείο του Μαλάκη [2] στην Κεντρική πλατεία. Η εκδρομή εκείνη απέβη σημαντική. Το 1908 είχε ιδρυθεί το Εργατικό Κέντρο Βόλου και η συνεργασία εργατικών συνδικάτων των δύο πόλεων απέδωσε την ίδρυση του Εργατικού Κέντρου Λάρισας τον Σεπτέμβριο του 1910 [3].
Στην υποδοχή τους συνέβαλε με άρθρα της στην εφημερίδα «Μικρά» η δυναμική γυναίκα της εποχής Ελένη Τέτση-Καρακίτη, η οποία υπέγραφε με το ψευδώνυμο «La Rebelle» (επαναστάτρια). Σε ένα από τα άρθρα της [4] ανήμερα την Πρωτομαγιά του 1910 έγραψε τα εξής:
«Το τρένο του Θεσσαλικού θα μας φέρη αύριον τους αγαπητούς αδελφούς μας, τους εργάτας του Βόλου. Μία ειλικρινής και εγκάρδιος διάχυσις αισθημάτων -που βγαίνει πάντα τόσο αγνά και τόσο εύκολα από τα λαϊκά στήθη- θα συνενώση τους εργάτας των δύο πόλεων, θα αδελφώση τας ψυχάς των, τους πόθους των, τα όνειρά των… Και η ευτυχής και αναμφιβόλως επιζητηθείσα σύμπτωσις της κατά τας αρχάς του Μαΐου συγκεντρώσεως ταύτης και συναδελφώσεως τόσων εργατών δεν ημπορεί παρά να προοιωνίζηται και να συμβολίζη ευχάριστα.
Διότι, βέβαια, δεν τους είλκυσαν μονάχα τα γελαστά θέλγητρα των θεσσαλικών πεδιάδων κατά την μυροβόλον αυτήν εποχήν του Μαΐου, ούτε η απλή ευκαιρία αναψυχής και ανακαρδιώσεως. Δυστυχώς διά τον εργάτην -πολύ δε μάλλον διά τον Έλληνα εργάτην, τον άνθρωπο της δουλειάς και του μόχθου- οι λόγοι αυτοί είναι εντελώς δευτερεύοντες, σχεδόν δεν υπάρχουν. Ένας λοιπόν είνε, πράγματι, ο αληθινός και ποθητός τους σκοπός και μία μοναδική και αιωνία η περιπαθής σαγηνεύτρια της Εργατικής καρδιάς των. Η 1η Μαΐου.
Καθιερωθείσα πλέον υφ’ όλων των λαών της Ευρώπης, ως εορτή σοσιαλιστική, συγκεντρώνει κατ’ έτος εις τους μυροβόλους κόλπους της, κύματα εργατών, ακούει τα θλιβερά και συμπαθή παράπονά των και αναλαμβάνει αυτή να τα διαβιβάση προς τους ισχυρούς και προνομιούχους της Γής. Και έχουν πάντοτε οι δυστυχείς εργάται επ’ αυτής της γλυκυτέρας ελπίδας των και τας περισσοτέρας επιτυχίας των… Διότι η 1η Μαΐου κατορθώνει να ‘μιλή στους πλουσίους και να συγκινή της καρδιές των -όχι με της εμμορφιές της βέβαια και με της Σειρηνικές σαγήνες της-, αλλά με το ωραίο και εύγλωττο παράδειγμα της Βασιλικής καλωσύνης της. Την βλέπουν να μοιράζη γελαστή εις όλους, χωρίς καμία φειδώ και χωρίς κανένα υπολογισμό, τα άφθονα και ατελείωτα δώρα της, τα πτηνά, τα άνθη, των αέρα, τη ζωή, το φως… Και συγκινούνται και αυτοί επιτέλους και κάμπτονται επ’ ολίγον και ανοίγουν της σφιγκτομανταλωμένες καρδιές των και παραχωρούν -με μιζέρια πάντα- ολιγώτερες ώρες καταθλιπτικής εργασίας το εν έτος, ανεκτικώτερον μισθόν το άλλο, ανθρωπινωτέραν εργασίαν κάποτε, κανένα εργατικόν άσυλον άλλοτε ή καμίαν σύνταξιν εις τους ατυχούντας και τους γέροντας. Κι έτσι πάντοτε σχεδόν, η 1η Μαΐου, η δαψιλής χορηγήτρια κάθε χαράς, κατορθώνει να δώση και κάποιο ξεχωριστό δώρο στους προστατευομένους της. Αυτό δα το ξεύρουν πλέον όλοι...

Στις 15 Ιουνίου 1913 πέντε μέλη των Βιομηχανικών Εργατών του Κόσμου (Industrial Workers of the World) και του Αυστραλιανού Σοσιαλιστικού Κόμματος (Australian Socialist Party) συνελήφθησαν στο Brisbane επειδή απηύθυναν ομιλίες σε πλήθος στη γωνία των οδών William και Queen. Και οι δύο οργανώσεις είχαν πρόσφατα ζητήσει άδεια για να πραγματοποιούν συγκεντρώσεις στο δρόμο τις Κυριακές, όταν οι περισσότεροι άνθρωποι της εργατικής τάξης είχαν ρεπό, αλλά αυτό απορρίφθηκε από τις αρχές, παρά το γεγονός ότι έδιναν δικαιώματα ομιλίας σε θρησκευτικούς ευαγγελιστές.
Έχοντας συντρίψει μια γενική απεργία τον προηγούμενο χρόνο, η τοπική κυβέρνηση του Κουίνσλαντ δεν έδειχνε μεγάλη ανοχή στους...

Daniel al-Rashid*
Η ριζοσπαστική ιστορία είναι γεμάτη με άγνωστους ανθρώπους, ανώνυμες φιγούρες που ωστόσο -με τον δικό τους ταπεινό τρόπο- συνέβαλαν στην ανάπτυξη του σοσιαλισμού και του εργατικού κινήματος γενικότερα. Ορισμένοι ήταν πολύ σημαντικοί, άλλοι λιγότερο. Ένα παράδειγμα ανθρώπου που εμπίπτει στην τελευταία κατηγορία είναι ο William Edwell Harcourt. Σχεδόν τίποτα δεν έχει γραφτεί γι' αυτόν μέχρι σήμερα- το παρόν άρθρο είναι, απ' όσο γνωρίζω, το πρώτο που ασχολείται άμεσα μαζί του. Θα ήταν ουσιαστικά αδιάφορος, αν δεν είχε δύο πολύ ιδιαίτερες τιμές: ήταν ο πρώτος Αυστραλός διεθνιστής σοσιαλιστής και συμμετείχε στο Συνέδριο της Χάγης της Πρώτης Διεθνούς - την...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

