
Του Evandro Couto - FAG/FAO
Συζητάμε εδώ την πολιτική σκέψη του Καμίλλο Μπερνέρι -μιας διάσημης, αλλά και άγνωστης προσωπικότητας στους δικούς μας χρόνους του αγώνα, στη γενιά μας, ειδικά στο Πορτογαλικό κοινό- με σκοπό να δικαιώσουμε τη συμβολή του. Έχουμε έτσι την ανάσυρση από τη σκόνη της λήθης των σκέψεων και των αγώνων αυτού του αξέχαστου αναρχικού συντρόφου, ως συμβολή στον παρόντα πολιτικό λόγο καθώς και ως μια πρόκληση για τις αναρχικές τάσεις.
Μαζί με τον Μαλατέστα, τον Φάμπρι και μερικούς άλλους, ο Μπερνέρι ήταν ένας αγωνιστής που συνέβαλε στην ανάπτυξη του διεθνούς αναρχισμού. Ανήκοντας στο πιο διακριτό και ξεκάθαρο τμήμα του ιταλικού αναρχικού κομμουνισμού που αναδύθηκε κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, ο Μπερνέρι ήταν ένας διαυγής στοχαστής, ο οποίος αναζήτησε μια θεωρητική ανανέωση του ελευθεριακού σχεδίου. Υπήρξε ακούραστος μαχητής στους ταξικούς αγώνες και στην αντίσταση στο φασισμό στη χώρα του. Διετέλεσε μέλος της Unione Anarchica Italiana (Αναρχική Ιταλική Ένωση) και ήταν για ένα διάστημα μέλος της εθνικής επιτροπής της. Ως «persona non grata» (ανεπιθύμητο πρόσωπο) από το φασιστικό καθεστώς, μετανάστευσε σε χώρες της Ευρώπης και εντάχθηκε στις τάξεις της Ισπανικής Επανάστασης, όπου πάλεψε με τη φωτιά και τις λέξεις και δολοφονήθηκε άγρια κατόπιν διαταγών των σταλινικών μετά τα τραγικά επεισόδια του Μάη του 1937.
Συμμετέχοντας στα κοινωνικά και ιστορικά θέματα της εποχής του, ο Μπερνέρι εναντιώθηκε στο δογματισμό, την καθαρολογία (purism) και άλλες αδυναμίες του αναρχικού στρατοπέδου, ασκώντας επίσης κριτική στο μπολσεβίκικο ρεύμα που αγωνιζόταν τότε να κυριαρχήσει πάνω στο εργατικό κίνημα. Ήταν ενεργός αγωνιστής του τύπου εκείνου του αναρχισμού που επιζητούσε τη μαζική συμμετοχή στα κοινωνικά κινήματα και είχε ένα ισχυρό πολιτικό στόχο.
Για τη γενιά μας είναι μια ευχάριστη έκπληξη ότι είχε ήδη προσδιορίσει τα όρια και τις αδυναμίες της ελευθεριακής σκέψης και εκθέτοντας έννοιες που αποτελούν μέρος των ανησυχιών μας στο πλαίσιο της αγωνιστικής έρευνας για τα εργαλεία εκείνα με τα οποία θα μπορούσαμε να ανακαινίσουμε τη θεωρία μας.
«... οι καλύτεροί μας στοχαστές, από τον Μαλατέστα στον Φάμπρι, δεν ήταν σε θέση να λύσουν τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν, με πολιτικές λύσεις. Η πολιτική είναι ο υπολογισμός και η δημιουργία των δυνάμεων εκείνων που κινούν την πραγματικότητα προς το ιδανικό σύστημα, μέσω των μορφών της κοινωνικής αναταραχής και της συστηματοποίησής της και ό,τι μπορεί να αναταραχθεί απόαυτήν, που να είναι ελκυστικό και λογικό ταυτόχρονα σε μια συγκεκριμένη κοινωνική και πολιτική στιγμή. Ένας ενημερωμένος αναρχισμός, έχοντας επίγνωση της ικανότητάς του για αγώνα και δημιουργία, καθώς και των ικανοτήτων των αντιπάλων μας, ένας αναρχισμός που να είναι ρομαντικός στην καρδιά και ρεαλιστικός στον εγκέφαλο, γεμάτος ενθουσιασμό, που να είναι, επίσης, σε θέση να περιμένει για την καλύτερη ευκαιρία, γενναιόδωρος, να γνωρίζει πότε και πού να παράσχει την υποστήριξή του - με λίγα λόγια, να είναι σε θέση να κάνει καλή χρήση των πλεονεκτημάτων του: αυτό είναι το όνειρό μου και ελπίζω ότι δεν είμαι ο μόνος».
«Διαχωρισμένη από την πολιτική δράση, η αναρχική σκέψη ρίχτηκε στις φιλοσοφίες του τρόπου ζωής ή σε στοχαστικές τελετουργίες προηγούμενων εποχών, έγινε μια υπερβολική άσκηση της ευσπλαχνικής κριτικής εναντίον της βρώμικης πραγματικότητας...
Του Κώστα Σβόλη
Για τον Πιοτρ Κροπότκιν, η αλληλοβοήθεια και η συνεργασία είναι εν γένει χαρακτηριστικά της ανθρώπινης κοινωνίας. Η μοναδική «φύση» που αναγνωρίζει ο Κροπότκιν στον άνθρωπο είναι ότι ο άνθρωπος είναι oν κοινωνικό, δεν μπορεί να υπάρξει και να συγκροτηθεί εκτός κοινωνίας. Σ” αντίθεση τόσο με τους φιλελεύθερους (π.χ. Λοκ), όσο και με τους δεσποτικούς (π.χ. Χομπς), οι κοινωνικές σχέσεις και οι μορφές συγκρότησης τους, δεν είναι κάτι το εξωτερικό ως προς τον άνθρωπο, αλλά ενυπάρχουν και τον επικαθορίζουν οντολογικά. Αντίθετα με τον Ρουσό, ο Κροπότκιν δε θεωρεί ότι υπήρξε μια ιδανική πρωτόγονη κατάσταση, στην οποία η αλληλοβοήθεια,...

Ο Αναρχισμός δεν είναι πια νεαρός κι ίσως είναι η ώρα να αναρωτηθούμε γιατί, με όλη αυτή την ενέργεια που ξοδεύουμε για την προπαγάνδισή του, δε διασπείρεται γρηγορότερα. Ακόμα κι εκεί όπου η τοπική δραστηριότητα είναι μεγαλύτερη, τα αποτελέσματα είναι περιορισμένα, ενώ τεράστιες ζώνες επιρροής είναι ακόμα αδύνατο να αγγιχτούν έστω και λίγο. Στο πλαίσιο αυτού του ζητήματος, δε θα ασχοληθώ με το πρόβλημα του συνδικαλισμού, ο οποίος, απορροφώντας τόση ενέργεια Αναρχικών και συμπαθούντων, δεν μπορεί να θεωρηθεί πως καθαυτός προωθεί την υπόθεση της ορθότητας του Αναρχισμού, ανεξάρτητα από τα πλεονεκτήματα που έχει. Θα προσπαθήσω επίσης να μην επαναλάβω τι...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

