Λεπτομέρειες

ngnm

Αναρχική Θεωρία

20 Ιουλίου 2026

Προλογικό Σημέιωμα*: Ο Γερμανός αναρχοσυνδικαλιστής Rudolf Rocker αποτελεί μια όχι και τόσο γνωστή διανοητή στον ελληνικό χώρο. Αρχικά σοσιαλιστής μέλος του SPD (Γερμανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα), στη συνέχεια εμπνεύσθηκε από τον Μπακούνιν και τον Κροπότκιν και ασπάσθηκε τον Αναρχισμό. Στην συνέχεια πρωτοστάτησε στη δημιουργία της συνδικαλιστικής Ένωσης Ελεύθερων Εργατών Γερμανίας (FAUD). Σε αυτό το ιστορικό κείμενο του 1950 ο Rocker αναπτύσσει τη σημασία των κεκτημένων δικαιωμάτων και τον συνεχή αγώνα για την διατήρηση τους, μιας και τίποτα δεν χαρίσθηκε από την Εξουσία.

Είναι εδώ και καιρό μια αυταπόδεικτη αλήθεια ότι τα κοινωνικά δικαιώματα και οι ελευθερίες που κληρονομήσαμε από προηγούμενες γενιές και τα οποία τώρα ασκούμε ελεύθερα, έχουν χάσει την αρχική τους σημασία για τους περισσότερους ανθρώπους. Κατά κανόνα, κάποιος εκτιμά μόνο ό,τι έχει αποκτήσει μέσω προσωπικού αγώνα, ξεχνώντας πολύ εύκολα την ιστορική σημασία των επιτευγμάτων που έχουν επιτευχθεί από άλλους σε προηγούμενες εποχές, χάρη σε δαπανηρές θυσίες. Αν δεν ίσχυε αυτό, δεν θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε τις μεγάλες περιοδικές υποτροπές που συμβαίνουν στην ανθρώπινη εξέλιξη και πρόοδο. Όλα τα κοινωνικά κέρδη που έχουν κερδηθεί στο παρελθόν, από τις αρχαιότατες ημέρες μέχρι σήμερα, θα απεικονίζονταν τότε, αν παρουσιάζονταν σε έναν χάρτη, σε μια συνεχώς ανοδική γραμμή, αδιάσπαστη από περιστασιακές αντιδράσεις.

Μόνο όταν τέτοια ακριβά κερδισμένα δικαιώματα έχουν γίνει θύμα μιας αχαλίνωτης αντίδρασης, αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε πόσο πολύτιμα ήταν για εμάς και πόσο οδυνηρά μας επηρεάζει η απώλειά τους. Η παρούσα εποχή και τα συντριπτικά γεγονότα της πιο τρομακτικής καταστροφής στην ιστορία όλων των εθνών, μας έχουν διδάξει ένα μάθημα από αυτή την άποψη που δεν μπορεί εύκολα να παρερμηνευτεί και το οποίο θα πρέπει να μας ωθήσει όλους σε νηφάλιο προβληματισμό επί του θέματος.

Υπήρξε μια εποχή που οι υποτιθέμενοι επαναστάτες ασπάστηκαν την ιδέα ότι η δραστική καταστολή έπρεπε απαραίτητα να δημιουργήσει αντίσταση παρόμοιας έντασης μεταξύ του λαού, επιταχύνοντας έτσι την υπόθεση της γενικής απελευθέρωσης. Αυτή η αυταπάτη, η οποία μπορούσε να πηγάσει μόνο από τυφλό δογματισμό, εξακολουθεί να είναι πολύ της μόδας και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους στην πορεία όλων των κοινωνικών κινημάτων. Μια τέτοια αντίληψη όχι μόνο είναι βασικά ψευδής, χωρίς ιστορική δικαιολόγηση, το χειρότερο, τείνει να ανοίγει το δρόμο για κάθε φάση πνευματικής και κοινωνικής αντίδρασης. Διότι είναι δύσκολο να υποθέσουμε ότι οι άνθρωποι που έχουν επιτρέψει στον εαυτό τους να τους ληστευτεί οποιοδήποτε από τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τους, για τα οποία αγωνίστηκαν με σκληρό τρόπο, θα επιδείξουν καυτή ενέργεια στον αγώνα για την επίτευξη πλήρων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η παράλογη ιδέα ότι οι πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες δεν έχουν καμία αξία για εμάς, εφόσον το σύστημα στο οποίο ζούμε δεν έχει καταργηθεί εντελώς, ισοδυναμεί με την αποδοχή της σοφιστικής δήλωσης του Λένιν ότι «Η ελευθερία είναι απλώς μια αστική προκατάληψη». Ωστόσο, όσοι θα ήθελαν να υιοθετήσουν αυτή την άποψη πρέπει, αν θέλουν να είναι συνεπείς, να θεωρήσουν ως άσκοπα όλα τα δικαιώματα που κατακτήθηκαν μέσω προηγούμενων επαναστάσεων και μεγάλων λαϊκών κινημάτων. Επιπλέον, θα ήταν υποχρεωμένοι να ασπαστούν έναν νέο απολυταρχισμό, ο οποίος, στις αναπόφευκτες συνέπειές του, είναι πολύ χειρότερος από τον μοναρχικό απολυταρχισμό...

Περισσότερα …