Λεπτομέρειες

Stergios

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

22 Ιανουαρίου 2013

Στη φωτογραφία η Έμμα Γκόλντμαν εκφωνεί τον επικήδειο του Κροπότκιν. Απέναντί της ο σύντροφός της Αλέξανδρος Μπέρκμαν (βλ και φωτ. 2). Η κηδεία ήταν η τελευταία νόμιμη διαδήλωση των αναρχικών στη Ρωσία. Δεκάδες χιλιάδες ξεχύθηκαν στους δρόμους για να τιμήσουν τον αναρχικό πρίγκηπα

 Το που θα κατέληγε το καθεστώς των Μπολσεβίκων στη Ρωσία είχε προδιαγραφεί ήδη από τα πρώτα βήματα της Επανάστασης. Ο αναρχικός Ρώσος πρίγκηπας Πέτρος Κροπότκιν (1842-1921) και η αναρχοκομμουνίστρια Έμα Γκόλντμαν (1869-1940), Εβραία προερχόμενη από τη Λιθουανία και από την Αμερική, δυο πολυσχιδείς και ηθικά ολοκληρωμένες προσωπικότητες, που αφοσιώθηκαν στις πιο αγνές ιδέες της Επανάστασης, είχαν από πολύ νωρίς διαχωρίσει τη θέση τους από τον αυταρχισμό του Λένιν, που οδήγησε μετά σαν φυσικό επακόλουθο στην τυραννία του Στάλιν και στη γνωστή κατάρρευση του σοβιετικού καθεστώτος. Αυτές οι δυο αδελφικές φιγούρες της Επανάστασης, έβλεπαν με τα ευαίσθητα μάτια τους και κατήγγειλαν το σαθρό οικοδόμημα που χτιζόταν, έβλεπαν αυτό που άλλοι αριστεροί διανοούμενοι έκαναν χρόνια να το δουν. Είχαν κάνει τρόπο ζωής τους τη διαθεσιμότητά τους για το καλό της ανθρωπότητας. H κοινωνική δράση τους δεν τους φαινόταν θυσία ή βαρύ χρέος. Η ανιδιοτέλεια δεν ήταν γι’αυτούς αυταπάρνηση, ήταν ευτυχία και απόλαυση γιατί αγαπούσαν όλα όσα έκαναν. Όπως εξηγεί ο Κροπότκιν στην «Αναρχική Ηθική», αυτός είναι ο φυσιολογικός τρόπος να ζεις μέσα στην κοινωνία γιατί κάνοντας το καλό ζεις μέσα σε φίλους και ευτυχείς και ο ίδιος. Αλλά και ο σύντροφος της Γκόλντμαν ο Μπέρκμαν έγραψε πως «….η κοινωνική Επανάσταση σημαίνει …μια διαφορετική συμπεριφορά από άνθρωπο σε άνθρωπο, όπως αυτή του ελεύθερου και ανεξάρτητου πάνω στον ίσο του…» (‘Τι είναι ο Αναρχισμός’-1929). Στο παρακάτω κείμενο «Θάνατος και κηδεία του Πέτρου Κροπότκιν» (Κεφ. 26), από το έργο της Γκόλντμαν «Η ψυχρολουσία μου στη Ρωσία» (1925), η μαχητική φεμινίστρια περιγράφει την κηδεία και τις τελευταίες ημέρες του Κροπότκιν (στη σπάνια φωτ. 3 τον βλέπουμε νέο).

—Στο κείμενο επισυνάπτω σαν υστερόγραφο, όχι όσο αυθαίρετα φαίνεται, σαν υστερόγραφο μιας πολιτικής κηδείας ή σαν επιμύθιο της ζωής ενός άθεου και μικρό απόσπασμα από εκτεταμένο άρθρο της ίδιας, που με τον τίτλο «Η αποτυχία του Χριστιανισμού», δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 1913 στην περιοδική έκδοσή της Γκόλντμαν «Μάννα Γη». (φωτ. εξώφυλλο με τον Billy Sunday- δημοφιλέστατο ευαγγελικό ιεροκήρυκα των αρχών του 20 αι. στις ΗΠΑ-που χορεύει ταγκό με το Χριστό). Νομίζω πως τα δυο διαχρονικά αυτά κείμενα, συνδέονται όχι μόνο επειδή τα έγραψε το ίδιο πρόσωπο, αλλά γιατί αναφέρονται στην αποτυχία δυο «μεσσιανικών» συστημάτων ιδεών, τον Μπολσεβικισμό και τον Χριστιανισμό, τόσο αντίθετων και τόσο συγγενικών, που διαψεύστηκαν παταγωδώς, παρά τις καλές προθέσεις των θεωρητικών τους, γιατί έπεσαν αναπόφευκτα και προδιαγραμμένα από τη «θρησκευτική» φύση τους, σε χέρια βέβηλα που τα χρησιμοποίησαν όχι για την απελευθέρωση και για τον εξευγενισμό του ανθρώπου, αλλά για την υποδούλωσή του σε εξουσιαστές. Νομίζω πως σήμερα στη χώρα μας ζούμε την αδυναμία των πολιτικών κληρονόμων του Μπολσεβικισμού να δώσουν αριστερή διέξοδο στην τραγωδία του ελληνικού καπιταλιστικού μοντέλου και την αδυναμία του ορθόδοξου χριστιανισμού να καταδικάσει με τον πιο επίσημο τρόπο, όπως ασυζητητί οφείλει, την επέλαση των οπαδών του...

Περισσότερα …